| |
 |
 |
 |
 |
 |
|
|
|
| Historia powstania Sztandaru |
| "Stowarzyszenia Szwadron Niepo³omice w barwach 8 Pu³ku U³anów Ks. J. Poniatowskiego"
|
Wszyscy Cz³onkowie Stowarzyszenia Szwadron Niepo³omice maj± zaszczyt nosiæ z³oto¿ó³te barwy 8 Pu³ku U³anów Ks. J. Poniatowskiego z nadania Stowarzyszenia Ko³o Pu³kowe 8 PU Ks. J. Poniatowskiego w Krakowie. Stowarzyszenie to od wielu lat kultywuje chlubne tradycje 8 PU w ¶cis³ej wspó³pracy z Ko³em Pu³kowym 8 PU w Londynie. Ko³o Pu³kowe u¿ywa proporca, jako dzia³aj±ca bez wiêkszych problemów od dziesi±tków lat w kraju i za granic± grupa rodzin ¿o³nierzy, co stanowi jedyny i prawowity tytu³ jako spadkobierca tradycji Pu³ku. Proporzec Dowódcy Pu³ku z wyszyciami symbolizuj±cymi 8 Pu³k U³anów: na lewej jego stronie znajduje siê wizerunek MBCz na srebrnej tarczy na dwóch szablach z napisem Ks. J. Poniatowskiego 8 Pu³k U³anów a na prawej stronie historyczna Odznaka Pu³kowa 8 PU. Proporzec ten wszyscy Cz³onkowie Stowarzyszenia Ko³o Pu³kowe 8 PU darz± najwy¿szym szacunkiem - ka¿dy z nas klêcz±c pod nim otrzymywa³ barwy i zaszczytny tytu³ u³ana Ksiêcia Józefa Poniatowskiego. Jest on widomym znakiem ³±cz±cym nas z tradycjami, których kultywowaniem siê zajmujemy. Wielokrotnie Szwadron Niepo³omice mia³ zaszczyt wystêpowaæ w szyku konnym i pieszym z tym¿e proporcem na czele.
Jednak¿e, kiedy w styczniu b.r. umundurowani cz³onkowie Stowarzyszenia Ko³o Pu³kowe 8 PU w Krakowie stanowi±cy Szwadron Niepo³omice zarejestrowali "Stowarzyszenie Szwadron Niepo³omice w barwach 8 PU Ks. J. Poniatowskiego" (SSzN) maj±ce ambicje bycia Grup± Rekonstrukcji Historycznej, pojawi³ siê zamys³ posiadania przez Szwadron sztandaru bêd±cego jego widomym znakiem i symbolem.
W maju b.r., na rozkaz Dowódcy Szwadronu Niepo³omice rtm Jana Znamca, rozpocz±³em prace zwi±zane z powo³aniem do ¿ycia sztandaru dla Stowarzyszenia Szwadron Niepo³omice w barwach 8 Pu³ku U³anów Ks. J. Poniatowskiego. Ju¿ w dniu 23 maja b.r. wys³a³em dowódcy pierwszy projekt sztandaru. Po jego korektach projekt zosta³ rozes³any do wszystkich cz³onków Stow. Szwadron Niepo³omice i w dniu 27 maja b.r. zosta³ przez dowódcê zaakceptowany. Poniewa¿ jako formacja Kawalerii Ochotniczej nie mamy prawa do repliki sztandaru 8 PU i u¿ywania symboliki pañstwowej, naszym zamiarem by³o wykonanie Sztandaru Stowarzyszenia Szwadron Niepo³omice w barwach 8 Pu³ku U³anów Ks. Józefa Poniatowskiego nawi±zuj±cego do tradycji, jakie mamy zaszczyt kultywowaæ. St±d zmiany, jakie wprowadzili¶my.
Oto opis naszego sztandaru.
Zachowali¶my przepisowy wymiar sztandaru z dekretu prezydenta RP z lutego 1937 tj. kwadrat o boku 65 cm. Boki sztandaru (z wyj±tkiem boku od strony mocowania do drzewca) obszyte zosta³y frêdzl± w kolorze srebrnym o szeroko¶ci 5 centymetrów (by³ to wyj±tek 8 PU, poniewa¿ wiêkszo¶æ pu³ków kawalerii mia³a sztandary obszyte frêdzl± z³ot±). Na prawej stronie sztandaru tj. ze stanowiska patrz±cego na lewo od drzewca umie¶cili¶my w miejsce piastowskiego or³a odznakê honorow± naszego Szwadronu wzorowan± na odznace przedwojennej. Jest ona umieszczona na bia³ym tle. W centrum odznaki umieszczony jest a¿urowy wieniec laurowy, wewn±trz wieñca znajduje siê stylizowany inicja³ "JP" (Józef Poniatowski). W górn± czê¶æ wieñca wkomponowana jest mitra ksi±¿êca za¶ doln± jego czê¶æ stanowi napis: "Szwadron Niepo³omice". T³o pod inicja³em oraz ramiona krzy¿a s± barwy ¿ó³tej (w odcieniu starego z³ota). Na ramionach poziomych krzy¿a kawalerskiego znajduj± siê daty: po stronie lewej wieñca data 1784 tj. data utworzenia Pu³ku we Lwowie (jednym z jego szwadronów dowodzi³ ks. J. Poniatowski), po prawej stronie wieñca data 2004 tj. data 220 rocznicy powstania Pu³ku bêd±ca jednocze¶nie dat± nieformalnego powstania Szwadronu Niepo³omice. Pomiêdzy ramionami krzy¿a znajduj± siê cztery or³y, herby: Ziemi Krakowskiej (jedyny w koronie), Ksiêstwa Cieszyñskiego (na górze) oraz Ksiêstwa Zatorskiego i O¶wiêcimskiego (na dole). Na lewej stronie p³atu sztandaru o kolorze amarantowym chcieli¶my zachowaæ elementy oryginalnego sztandaru znajduj±ce siê równie¿ na proporcu Ko³a Pu³kowego tj. ryngraf Matki Boskiej Czêstochowskiej na dwóch szablach. Chcieli¶my jednak¿e zmieniæ co nieco. I tak zmienili¶my na naszym sztandarze sposób u³o¿enia szabel - brzu¶cem w dó³. Na oryginale s± one zwrócone brzu¶cem ku górze. Zmienili¶my równie¿ rodzaj szabel. Po lewej stronie umie¶cili¶my szablê ¿o³niersk± wz 34 ze skórzanym temblakiem, po prawej za¶ stronie szablê oficersk± wz 21 z temblakiem z ta¶my bia³o srebrnej z ki¶ci± srebrn±. Napis "Szwadron Niepo³omice w barwach 8 Pu³ku U³anów Ks. Józefa Poniatowskiego" wyszywany srebrn± nici±. Zwieñczeniem drzewca sztandaru jest orze³ przedstawiony w pozycji siedz±cej, g³owê trzyma zwrócon± w prawo, na g³owie umieszczona jest korona, skrzyd³a s± rozchylone i wzniesione ku górze, szponami opiera siê o graniast± podstawê. Na przedniej ¶cianie podstawy umie¶cili¶my cyfrê 8. Orze³ z podstaw± wykonane s± z bia³ego metalu (srebra), korona, dziób i szpony s± z³ocone. Wysoko¶æ or³a z podstaw± wynosi 25 centymetrów, samej podstawy 6 centymetrów, d³ugo¶æ podstawy 9 centymetrów, szeroko¶æ 4,5 centymetra.
Drzewce (skrêcane dla wygody transportu z dwóch czê¶ci) d³ugo¶ci 2,5 metra sporz±dzone z drzewa toczonego i politurowanego. Na jednym jego koñcu umieszczony jest orze³ z podstaw± a na drugim metalowe sto¿kowe okucie. Sztandar zwieñczony jest kokard± uwi±zan± ze wstêgi o barwach pañstwowych, koñce jej zwisaj± swobodnie i s± obszyte jak boki p³atu tj. frêdzl± srebrn±. Kokarda umieszczona jest na drzewcu poni¿ej podstawy z or³em.
W kolejnych miesi±cach rozpoczê³y siê intensywne prace zwi±zane z pozyskaniem wykonawcy sztandaru dla SSzN. W ¶wietle wyznaczonego przez Dowódcê terminu zakoñczenia prac na 31 pa¼dziernika b.r. by³o to zadanie trudne. Po wielu negatywnych odpowiedziach z poszczególnych pracowni dopiero Pracownia Szat Liturgicznych i Sztandarów Pani Honoraty Gilman z siedzib± w Chorzowie przy ul. A. W³odarskiego 13 podjê³a siê tego trudnego zadania, czyli wykonania sztandaru haftem rêcznym w ci±gu miesi±ca z ok³adem. Z polecenia Pani H. Gilman drzewiec do naszego sztandaru zamówili¶my w pracowni "Br±zownictwo" Pana St. Czajki w Przemy¶lu.
Rzecz± najwa¿niejsz± w procesie pozyskania sztandaru jest kwestia jego sfinansowania. Wykonanie sztandaru nie jest rzecz± tani±. W tym miejscu nale¿y wymieæ Pana Prezydenta Królewskiego Miasta Krakowa prof. Jacka Majchrowskiego, który wielokrotnie okazywa³ nam zaufanie i zezwala³ na udzia³ formacji kawaleryjskich w uroczysto¶ciach takich jak: ¦wiêto Konstytucji 3 maja, Dzieñ Zwyciêstwa 8 maja, Rocznica Wymarszu I-szej Kadrowej, Dzieñ Odzyskania Niepodleg³o¶ci 11 listopada. To w³a¶nie Pan Prezydent zgodzi³ siê zostaæ Fundatorem naszego sztandaru. On w dniu 11 listopada b.r. na Wzgórzu Wawelskim wrêczy nam uroczy¶cie sztandar, który nastêpnie zostanie po¶wiêcony w Królewskiej Katedrze na Wawelu podczas mszy ¶w. za Ojczyznê.
Gotowy sztandar mia³em zaszczyt odebraæ osobi¶cie w Pracowni Pani H. Gilman w dniu 2 listopada b.r. W tym samym dniu przedstawi³em go Dowódcy w siedzibie rejestrowej naszego Stowarzyszenia w Krakowie przy ul. Krowoderskiej 5/2A. Ju¿ w dniu 3 listopada b.r. sztandar (oczywi¶cie zakryty, w pokrowcu) bra³ udzia³ w próbie generalnej przed uroczysto¶ciami 11 listopada. Obecny byli: Prezes Stowarzyszenia Ko³o Pu³kowe 8 PU Pan Kazimierz Tratkiewicz, Dowódca Szwadronu Niepo³omice Jan Znamiec, poczet pieszy w sk³adzie: Andrzej ¯mudzki, Stanis³aw Misztal i moja skromna osoba. Wespó³ z kustoszem Katedry Wawelskiej, przedstawicielami Urzêdu Miasta Krakowa, Wojska Polskiego, Policji Pañstwowej i Stra¿y Miejskiej dokonali¶my wa¿nych ustaleñ, aby uroczysto¶æ wrêczania i po¶wiêcania sztandaru przebieg³a tak jak powinna.
Godnie i wspaniale, gdy¿ sztandar to, zgodnie z fragmentem dekretu Prezydenta RP z lutego 1937 roku o znakach wojska i marynarki wojennej, widomy znak uosabiaj±cy Pañstwo Polskie, jest symbolem najwy¿szych warto¶ci ducha i cia³a, których Polska wymaga od swoich ¿o³nierzy.
U³an z Nowego S±cza
* * *
Po d³ugim okresie oczekiwania ukaza³a siê wreszcie najnowsza ksi±¿ka Pana Les³awa Kukawskiego "Sztandary Kawalerii Polskiej XX Wieku". W dziale po¶wiêconym sztandarowi 8 Pu³ku U³anów Ksiêcia Józefa Poniatowskiego znalaz³a siê równie¿ nastêpuj±ca wzmianka dotycz±ca sztandaru Szwadronu Niepo³omice:
"Dzia³aj±cemu nieopodal Krakowa Stowarzyszeniu "Szwadron Niepo³omice" w barwach 8 Pu³ku U³anów Ksiêcia Józefa Poniatowskiego prezydent Krakowa prof. Jacek Majchrowski ufundowa³ sztandar i wrêczy³ go na Wawelu w dniu 11 Listopada 2006 roku. Po¶wieci³ ten sztandar w Katedrze Wawelskiej metropolita krakowski ksi±dz kardyna³ Stanis³aw Dziwisz. Sztandar z r±k fundatora przej±³ dowódca oddzia³u Jan Znamiec i przekaza³ pocztowi sztandarowemu w sk³adzie: Andrzej ¯mudzki, Zdzis³aw Krzy¿ostaniak i Stanis³aw Misztal. Rodzicami chrzestnymi sztandaru byli: córka ¿o³nierza 8 Pu³ku U³anów Janina Kisielewska i prezes Stowarzyszenia Ko³o Pu³kowe 8 Pu³ku U³anów - Kazimierz Tratkiewicz.
Sztandar ten, jako jeden z nielicznych w rêkach oddzia³u kultywuj±cego tradycje przedwojennego pu³ku, nie jest kopi± sztandaru, a jedynie nawi±zuje do tamtego znaku niektórymi swoimi elementami. I tak byæ powinno".
Przypis:
- Sztandary Kawalerii Polskiej XX wieku Les³aw Kukawski, Andrzej Jeziorkowski, str. 188
Warto nadmieniæ równie¿, ¿e monografii tej znajduj± siê liczne fotografie dziadka naszego kolegi Wac³awa Telegi - plut. Kazimierza Kotowicza (str.184, str.182)
Jan Znamiec
|
|
|
|
|
|
| 
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
|